List

Kva dilemma og problemstillingar rommar offeromgrepet ut frå eit feministisk perspektiv? I denne oppgåva utforskar eg offeromgrepet og kartlegg offerdiskursen i eit institusjonelt landskap. Eg tek utgangspunk i institusjonell etnografi slik Dorothy E. Smith med fleire skildrar det i Institutional Ethnography (2005) og Institutional Ethnography as Practice (2006). Utforsking av metoden er ein viktig del av prosjektet. Oppgåva består av tre hovuddelar, samt eitt avsluttande kapittel. I kapittel 1 nystar eg fram problemstillingar, metode og teoretiske perspektiv i nær relasjon til kvarandre. Kapitlet byrjar med ei historisk framstilling; eg argumenterer for at offerperspektivet har spelt ei viktig rolle for kvinnerørsla, mellom anna for å setja vald mot kvinner på dagsorden i løpet av 1970- og 1980-talet. Seinare har offeromgrepet vorte kritisert, mellom anna med utgangspunkt i eit postkolonialt feministisk perspektiv. I andre del av kapittel 1 gjer eg greie for det metodiske verktøyet, og koplar dette til eigne erfaringar frå kvinnerørsla.

Kapittel 2 er basert på eit kvalitativt intervju med Krisesentersekretariatet. Informantane er kritiske til å snakka om valdsutsette kvinner som ”offer”, fordi ordet har konnotasjonar til passivitet, avmakt og hjelpeløyse. Offeromgrepet kan kanskje frita frå skuld, men kan føra til passivisering og stigmatisering av valdsutsette kvinner. Dette blir eit paradoks då sjølve målet med kvinnekampen har vore at kvinner skal ta makt og sjå på seg sjølve som subjekt. Offeromgrepet er relatert til spørsmål om skuld og ansvar. Gjennom å gjera greie for kompleksiteten som ligg i omgrepet ansvar, kastar eg lys over kva spenningar offeromgrepet rommar. Kapittel 3 er ei kartlegging av kva rolle offerdiskursar speler i utlendingsforvaltninga. Eg tek utgangspunkt i eit intervju med ein advokat og undersøkjer ”offerkravet” i tilknyting til søknad om fornya opphaldsløyve etter utlendingsforskrifta § 37 sjette ledd. Informantintervjuet koplar eg til lovtekstar og konkrete saksvedtak, og kastar lys over korleis tekstar regulerer praksis. Eg argumenterer for at offerkravet og mishandlingsvilkåret er eit uttrykk for viljen til å gje opphaldsløyve til dei verdig trengande ofra. Dette er knytt til den politiske diskursen rundt immigrasjonsregulering, som handlar om at Noreg skal føra ein ”sømmeleg” politikk.

I oppgåva viser eg at offerdiskursar kan vera med på å reprodusera stereotypiar og skapa eit skilje mellom kvinner/menn og minoritet/majoritet. Minoritetskvinner blir framstilt som offer for kulturen, som stakkarslege og hjelpelause personar som majoriteten kan synast synd i. Samstundes er det venta at minoritetskvinner skal passa inn i biletet av idealofferet for at ho skal få hjelp og stønad. I fjerde og siste kapittel reflekterer eg rundt ambivalensen i offeromgrepet. På den eine sida kan det vera ein nyttig reiskap for å synleggjera og bøta på ulikskap i makt, ressursar og sosial posisjon. På den andre sida kan det vera vanskeleg å artikulera og retta opp ulikskap utan å stigmatisera eller reprodusera ulikskapen. Dette er ein sentral problematikk som vart diskutert av den nye kvinnerørsla på 1970-talet og som framleis ser ut til å vera relevant i relasjon til offeromgrepet. Til slutt kaster eg eit blikk tilbake på den avslutta kartleggingsprosessen; eg døftar institusjonell etnografi som ein måte å gjera sosiologi på. Eg argumenter for at dette metodiske perspektivet har vore nyttig for å kasta lys over offeromgrepet.

  Posts

juni 23rd, 2017

Permisjon i Sjåvika

Ungen søv i mine armar vinden blæs gjennom utette karmar det er stille i stua mi. Tenk, eit heilt nytt […]

juni 21st, 2017

Berre kvite babyar

På sjukehuset då Magnus vart fødd, fekk me med oss ein gratis publikasjon heim: “Spedbarnsboken 2016/2017”. Heime hjå oss har […]

juni 17th, 2017

Tones fabelaktige rabarbrapai

Før rabarbrasesongen er over må eg dela oppskrifta på denne fabelaktige smulepaien eg fekk hjå Tone Hellesund i Bergen i […]

juni 5th, 2017

God nok forelder

Det var gjennom teikneserieromanen «Are You My Mother?» av Alison Bechdel at eg første gong høyrde om teoriane til barnelegen […]

juni 2nd, 2017

Vår i Sjåvika

«Når skaren ber ein mann på Sankt Hans, då blir det ein sein vår», er det eit gamalt uttrykk som […]

april 25th, 2017

Streng men urettferdig

Streng men rettferdig, har vore mantraet til Arbeidarpartiet under 8 år med raudgrønt styre. Streng men rettferdig, har dei sagt […]

mars 29th, 2017

Nasjonal strateg på likestillingsfeltet

Professor Hege Skjeie vert omtala som ein “nasjonal strateg på likestillingsfeltet”. Ho er Noregs første kvinnelege professor i statsvitskap. Ho […]

mars 8th, 2017

8. mars – igjen

Då var det 8. mars – den internasjonale kvinnedagen – igjen. Kjære feministar og de andre, byrjar ikkje denne feiringa […]

mars 6th, 2017

Men man kan jo aldri være trygg

Tenk om folkeregisteret plutseleg hadde avregistrert statsborgarskapet til Magnus, barnet mitt? Dette som ein konsekvens av at eit forvaltningsorgan meinte […]

februar 17th, 2017

Alle var samde om at det var ein fin tur

I dag er det akkurat tre veker sidan Magnus vart fødd. I løp av graviditet, fødsel og barseltid, har eg […]