List

Australia er eit multikulturelt samfunn bygd opp av migrantar frå heile verda. Slik har det vore heilt sidan landet først vart kolonisert, og slik er det framleis. Men for ca 100 år sidan gjorde den politiske elita i landet eit iherdig forsøk på å gjera Australia kvitt. “White Australia”, vart denne politikken kalla.

Al-Jazeera-dokumentaren White Australia gjev eit interessant historisk innblikk i australsk innvandringspolitikk. På slutten av 1800-talet  var Australia befolka av aboriginarar og innvandrarar og etterkommarar frå Europa, Sør-Amerika, Kina, og kringliggande øysamfunn, så vel som frå kolonimakta Storbritannia.

Utrydding og assimileringspolitikken som aboriginarane vart utsette for er meir eller mindre kjent. Men eg har ikkje vore kjent med at Australske myndigheiter i ein periode deporterte innvandrarar og etterkommarar frå mellom anna Kina, og sette i verk ein innvandringspolitikk som hadde som føremål å hindra alle andre enn kvite britar å innvandra til Australia.

Paralelt med nye innvandringsreguleringar sette ein i gong kampanjar for at kvite australiarar skulle få fleire barn, og for å rekruttera britiske innvandrarar. Målet var å skapa eit draumesamfunn der likestilling var ein sentral verdi og både kvinner og arbeidarar hadde langt betre rettar enn andre stader i verda. Men dette draumesamfunnet skulle utelukkande bestå av kvite.

Retorikken var svært eksplisitt. Dei som var forkjemparar for White Australia-politikken nølte ikkje med å seia rett ut at dei dreiv med rasepolitikk. Men då ein forsøkte å innføra ein innvandringslov som sa heilt eksplisitt at berre kvite var velkomne i landet, fekk Australia trøbbel med den britiske kolonimakta. Ein slik eksplisitt rasepolitikk kom ikkje til å vera populært blant dei andre britiske koloniane og britiske borgarar med bakgrunn frå til dømes India.

Då Storbritannia sette foten ned for “Whites only”-paragrafen, fann australske politikarar ein litt meir indirekte måte å gjera det på. Dei innførde ein språktest som alle migrantar måtte bestå for å få opphaldsløyve. Språktesten gjekk ut på å lesa og tolka eit komplisert avsnitt på eit europeisk språk. Språktesten var laga for å halda alle som ikkje var kvite ute av Australia. Ein sørgja rett og slett føre at alle som ikkje var kvite strauk, ved å gje dei ei heilt umogleg oppgåve.

TIdleg på 1900-talet, då det nyoppretta Folkeforbundet (forløparen til FN) skulle vedta dei grunnleggande erklæringane som låg til grunn for samanslutninga, greidde australske politikarar å blokkera ei erklæring om at alle folkeslag og nasjonar var likestilte. Ettersom australske politikarar, og mange med dei, meinte at kvite var den overlegne rasen, ønskte dei ikkje noko formulering om likskap og likestilling.

Det var ikkje berre for 100 år sidan at politikarar ønskjer å bruka innvandringspolitikken til å skapa eit mindre multikulturelt og meir homogent samfunn. Heller ikkje språktesting av innvandrarar ser ut til å ha gått ut på dato. Kanskje kan tidlegare tiders innvandringspolitikk setta den samtidige innvandringspolitiske debatten i perspektiv.

Illustrasjonsbilde: Woodside Hostel, 1950s av migrationmuseum, CC BY-NC 2.0

Leave a Reply

Your email address will not be published.

  Posts

June 23rd, 2022

Kva burde tordivelen?

Heilt frå eg vakna den morgonen kokte hovudet over av alt eg burde ha gjort. Eg må hugsa å kjøpa […]

June 10th, 2022

Å sjå ein snegl inn i augene

Eg hadde rusla ut mot Mørkvedodden for å vera litt i fred. Eg gjekk gjennom skogen, forbi kvitveisane og den […]

May 27th, 2022

Kva med å ta litt lett på det?

Ein kollega kom innom ein dag og fortalde at fleire av tekstane mine er trekt fram i boka “Kunsten å […]

May 27th, 2022

10 måtar å endra verda på sykkel

Kvar gong du kastar deg på sykkelen og suser nedover sykkelstien langs riksvegen reduserer du trafikkgrunnlaget for det neste vegprosjektet. […]

May 10th, 2022

Transportrevolusjon

Like før Ingeborg skulle byrja i barnehagen kjøpte eg meg elsykkel. Eg hadde høyrd mange tala entusiastisk om dette transportmiddelet, […]

May 3rd, 2022

Kom og få deg ein vaffel!

Farmor og farfar hadde alltid vaffelrøre ståande klar i kjøleskapet. For meg og brørne mine, som budde i nabohuset, var […]

April 26th, 2022

Å trøysta ho som skrik

Ingeborg hoppa opp av senga klokka 0500. “Dædig lalla”, erklærte ho. (Ferdig å lalla, det vil seia sova). Det er […]

April 20th, 2022

It’s for commercial purposes

Siste dagen i påska vart eg sitjande å jobba fordi eg heller ville på tur i finvêret som var meldt […]

February 25th, 2022

Samtalar med Steigen og Tana

Korleis kan me utvikla kvalitative metodar som legg til rette for gode faglege samarbeid? I denne spalta har eg delt […]

January 18th, 2022

Kjenner ho deg att?

Det er ikkje ofte forskingsartiklar får meg til å grina. Eg trur kanskje aldri det har skjedd før. Men då […]