List

Det er på tide å oppklara ei utbreidd misforståing blant dykk der nede i Sør-Noreg: Det er ikkje fullstendig stappmørkt heile døgnet her nord i den såkalla mørketida. 

Sjølv rundt vintersolverv er det ein god del timar med ordentleg dagslys, på heile fastlandet (på Svalbard har eg ikkje vore på vinteren, så der veit eg ikkje heilt). Sola går rett nok ikkje opp over horisonten, men som erstatning får ein kontinuerleg soloppgang/solnedgang som varer heile dagen. Det er oransje, raudt, gullgult, grønt og alle slags nyansar av blått. Heile dagen kan vera eit einaste timelangt lysshow.

IMG_0183

På Finnmarksvidda, like ved Alta, blir det eit slags lys (nok til at det ikkje løner seg å gå med hovudlykt) innan halv ni. Allereie åtte er det lyst nok til å sjå fjell og konturar i landskapet. Midt på dagen er det heilt lyst viss der er klårvêr. Så blir det relativt kjapt mørkt mellom ett og to. Med andre ord, mange timar til å gå på jakt eller sette opp snarerer, slik som på biletet under, eller kva enn ein skulle ha lyst til å bruka dagslyset til.

P1000538

Lyset i mørketida er heilt magisk. Det er kanskje ikkje så langvarig, men det er langt vakrare og meir spekatulært enn midnattsola, mailyset og sommarnettene til saman.

P1050116

Når dagslyset til slutt gir seg, kan det ta heilt av. I mørketida er det mange timar til å jakta på det berømte nordlyset. Jo fleire timar utan dagslys, jo meir nordlys. Folk reiser halve jorda rundt for å oppleva det, og det er det verd. Midnattsola kan gå heim å leggja seg (noko ho per definisjon ikkje gjer), spør du meg.

DSC_0114

Dersom det er måne, blir det tidvis ljost som dagen. Eller, fargane er ganske annleis, men ein ser alt. Fjella kastar skugge, ein sjølv òg, og hovudlykt har ein absolutt ikkje bruk for. Eg veit at konseptet fullmåne finst sørpå også, men det er verd å nett nemna kor spektakulært det kan vera.

P1050447

Rett nok finst det gråe dagar med lågt skydekke og snø i lufta. Då kan ein få kjensla av å vera med i ein svart-kvittfilm, og det blir aldri heilt lyst. Men slike dagar hugsar eg då vitterleg frå Bergen òg.

P1050117

Det er god tid til å finna på mykje fint i det lyset som er. Men det er klart at det blir litt verre når ein er på jobb frå åtte til fire. Mørkt når ein kjem og mørkt når ein går. Nett som på Vestlandet, og her nord har me no i alle fall (meir) snø. Det gjer heile forskjellen når det kjem til lys.

P1050093

Bileta er tekne av Magnus Dybvik Algot Peterson, Eli Børve og eg sjølv, mellom anna på nyttårsturen me var på i Vestrelvdalen i 2009. Du finn mange fleire fantastiske bilete av fjell og lyset i nord på bloggen til Algot.

 

2 Responses to “Lyset i mørketida”

  1. Bodil Flikke Hestvik

    Vakkert og stemning. Stillhet.

  2. Bodil Flikke Hestvik

    Vakkert og stemning i stillheten! Bodil

Leave a Reply

Your email address will not be published.

  Posts

June 23rd, 2022

Kva burde tordivelen?

Heilt frå eg vakna den morgonen kokte hovudet over av alt eg burde ha gjort. Eg må hugsa å kjøpa […]

June 10th, 2022

Å sjå ein snegl inn i augene

Eg hadde rusla ut mot Mørkvedodden for å vera litt i fred. Eg gjekk gjennom skogen, forbi kvitveisane og den […]

May 27th, 2022

Kva med å ta litt lett på det?

Ein kollega kom innom ein dag og fortalde at fleire av tekstane mine er trekt fram i boka “Kunsten å […]

May 27th, 2022

10 måtar å endra verda på sykkel

Kvar gong du kastar deg på sykkelen og suser nedover sykkelstien langs riksvegen reduserer du trafikkgrunnlaget for det neste vegprosjektet. […]

May 10th, 2022

Transportrevolusjon

Like før Ingeborg skulle byrja i barnehagen kjøpte eg meg elsykkel. Eg hadde høyrd mange tala entusiastisk om dette transportmiddelet, […]

May 3rd, 2022

Kom og få deg ein vaffel!

Farmor og farfar hadde alltid vaffelrøre ståande klar i kjøleskapet. For meg og brørne mine, som budde i nabohuset, var […]

April 26th, 2022

Å trøysta ho som skrik

Ingeborg hoppa opp av senga klokka 0500. “Dædig lalla”, erklærte ho. (Ferdig å lalla, det vil seia sova). Det er […]

April 20th, 2022

It’s for commercial purposes

Siste dagen i påska vart eg sitjande å jobba fordi eg heller ville på tur i finvêret som var meldt […]

February 25th, 2022

Samtalar med Steigen og Tana

Korleis kan me utvikla kvalitative metodar som legg til rette for gode faglege samarbeid? I denne spalta har eg delt […]

January 18th, 2022

Kjenner ho deg att?

Det er ikkje ofte forskingsartiklar får meg til å grina. Eg trur kanskje aldri det har skjedd før. Men då […]